Mélin (in het Nederlands Malen) is een dorp in de Belgische provincie Waals-Brabant en een deelgemeente van de gemeente Geldenaken (Jodoigne), gelegen in het heuvelachtige landschap van Brabants Haspengouw, op zes kilometer van Geldenaken en op de grens met Vlaanderen. Het dorp behoort tot de vereniging Les Plus Beaux Villages de Wallonie.
In Mélin vind je de kerk Notre-Dame de la Visitation, de Ferme Fortemps met getrapte gevel op het driehoekige dorpsplein, de Cense du Seigneur, de Ferme de la Hesserée uit de vijftiende en achttiende eeuw en de Ferme de Wahenges, een voormalig eigendom van de abdij van Averbode op twee kilometer buiten het dorp. Verspreid over het grondgebied van het dorp bevinden zich de schachten van tientallen oude steengroeves.
Het bijzondere karakter van Mélin is onlosmakelijk verbonden met de gobertangesteen, een crèmekleurige kalksteensoort die lokaal werd gewonnen in het gehucht Gobertange, op korte afstand van het dorp. In 1686 telde Mélin al zeven steengroeves; in de negentiende eeuw waren dat er niet minder dan vijftig. Gobertangesteen, ook wel pierre de lumière genoemd vanwege de lichtreflecterende eigenschap, werd gebruikt voor de bouw van het Stadhuis van Brussel, het Stadhuis van Leuven, de Sint-Michielskerk van Brussel en de Sint-Romboutskathedraal van Mechelen. In Mélin zelf is vrijwel het gehele gebouwenbestand in deze steen opgetrokken, wat het dorp een opvallend heldere, bijna witte uitstraling geeft die uniek is in België. Tot 1 januari 1977 was Mélin een zelfstandige gemeente; daarna werd het een deelgemeente van Geldenaken.
Overnachten in Mélin
Direct in het dorp is La Cense – Mélin de meest voor de hand liggende keuze: een recent gerenoveerde B&B in een historische hoeve midden in het dorp, met een ontbijt samengesteld uit lokale streekproducten en huisgemaakte confituren. Eigenaar Serge restaureerde het gebouw over een periode van twintig jaar en is een uitstekende gids voor de geschiedenis van het dorp en de omgeving. Eveneens direct in Mélin is Le Secret de Mélin te vinden, een vakantiewoning met sauna en jacuzzi. In het nabijgelegen Geldenaken zijn meerdere aanvullende opties beschikbaar, waaronder La Clé des Champs, een B&B met binnenzwembad, tennisbaan en fietsverhuur.
De kern van het dorp groepeert zich rond een driehoekig dorpsplein en de heuvelrug waarop de kerk, de Cense du Seigneur en de pastorie staan. De kerk Notre-Dame de la Visitation dateert in de huidige vorm uit de achttiende eeuw; de toren werd recentelijk gezandstraald en schittert opnieuw in het licht. Tegenover de kerk staat de Ferme de Risbais, een imposante gesloten hoeve volledig opgetrokken in gobertangesteen met een massieve toegangspoort. Op het dorpsplein zelf staat de Ferme Fortemps uit de zeventiende en negentiende eeuw, met een hoofdgebouw met een getrapte gevel; de voormalige schuur is nu ingericht als kunstgalerij. Aan de andere zijde van het plein is café L’Atelier gevestigd, het enige café van het dorp. De Cense du Seigneur, de voormalige heerlijkheid van Mélin uit de zestiende en zeventiende eeuw, en de oude pastorie uit 1729, een geklasseerd monument met bakstenen voorgevel verfraaid met gobertangesteen, completeren de historische kern. Op twee kilometer buiten het dorp, langs de Rue de Wahenge, staat de Ferme de Wahenges, een grote vierkantshoeve die vroeger eigendom was van de abdij van Averbode en erkend is als Uitzonderlijk Erfgoed van Wallonië. Door de beek Gobertange en zijn bijrivieren, de vijvers, de smeedijzeren bruggen en de rijen wilgen en populieren langs de paden krijgt het landschap rondom Mélin een eigen karakter.
Mélin is een goed vertrekpunt voor wandelingen en fietstochten door Brabants Haspengouw. Meerdere bewegwijzerde routes voeren door het dorp en het omringende akkerland. Het Maison du Tourisme van Waals-Brabant organiseert een fietsroute van 117 kilometer die Mélin aandoet, samen met andere dorpen in de streek. Op korte afstand bevindt zich het First Wing Historical Center in de negentiende-eeuwse vierkantshoeve De Waersegger bij Bevekom.
