Sare is een karakteristiek dorp in Frans Baskenland, in de Pyreneeën niet ver van de Spaanse grens. Het dorp maakt deel uit van de historische regio Labourd in het departement Pyrénées-Atlantiques. De ligging aan de voet van bergen als La Rhune, Axuria en Ibanteli geeft het dorp een beschut en groen karakter.
Het dorpsbeeld van Sare is een voorbeeld van Baskische bouwcultuur. De huizen zijn gebouwd in de typische labourdin-stijl: witgepleisterde gevels met donkerrode of donkergroene houten balken, luiken en schuine pannendaken. Veel huizen dateren uit de 17e en 18e eeuw. De boerderij Ortillopitz, gebouwd in 1660, is opengesteld voor publiek en laat zien hoe een traditionele Baskische familie vroeger leefde en werkte. In het dorpscentrum ligt een plein met cafés, een dorpsfontein en het fronton, waar nog altijd pelote basque gespeeld wordt. De kerk Saint-Martin valt op door de robuuste klokkentoren en de dubbele houten galerijen aan de binnenzijde, zoals vaker voorkomt in kerken in deze regio. Rondom de kerk liggen overdekte grafnissen en kruisen van lokale families.
Overnachten in Sare
In Sare zijn verschillende sfeervolle accommodaties beschikbaar. Hôtel Lastiry ligt aan het centrale plein en beschikt over comfortabele kamers in een historisch pand. Net buiten het dorp bevindt zich Hôtel Pikassaria, een traditioneel Baskisch hotel met tuin en rustige ligging. Daarnaast zijn er meerdere chambres d’hôtes in gerenoveerde boerderijen, vaak met uitzicht op de Pyreneeën en het omliggende platteland. Ook vakantiehuizen en gîtes maken deel uit van het aanbod.
Het dorp is de geboorteplaats van de 17e-eeuwse schrijver Axular en speelt tot op de dag van vandaag een rol in de literaire wereld van Baskenland. Jaarlijks wordt in het dorp de Biltzar georganiseerd, een bijeenkomst van Baskische schrijvers en uitgevers. Net buiten het dorp liggen de grotten van Sare. Deze kalksteengrotten waren al in de prehistorie bewoond en vormen nu een belangrijke toeristische trekpleister. Onder begeleiding van een gids kun je de grotten verkennen. Tijdens deze rondleiding kom je door middel van lichtshows en geluidseffecten meer te weten over het leven van de prehistorische mens in deze grotten. Er is ook een klein museum over het ondergronds leven en de plaatselijke vleermuissoorten.
Sare ligt aan oude handels- en pelgrimsroutes. Over de paden van La Galzada liepen pelgrims, handelaren en soms smokkelaars tussen Frankrijk en Spanje. Nu zijn deze routes populair bij wandelaars. Vanuit het dorp kun je te voet of per tandradtrein naar de top van La Rhune, een markante berg met uitzicht over de Atlantische kust, het binnenland van Baskenland en bij helder weer zelfs de Spaanse bergen.
In het dorp zelf zijn enkele ambachtelijke winkels en worden wekelijks markten gehouden, waar streekproducten als piment d’Espelette, Baskische kaas en gebak verkocht worden. Tijdens feestdagen worden optochten gehouden in traditionele klederdracht, begeleid door lokale muziek en dans. In het dorp zijn twee frontons te vinden voor pelote. In de zomermaanden worden er regelmatig pelote demonstraties gegeven, waarbij je als bezoeker uitleg krijgt over de regels en geschiedenis van deze typische Baskische sport.
