Montescaglioso ligt in de provincie Matera (Basilicata), op een heuvelrand ten zuiden van Matera in het landschap van de Murgia. De plaats staat bekend om haar benedictijnse traditie en de compacte historische kern. Bezoekers komen voor het klooster van San Michele Arcangelo, de Chiesa Madre en het prachtige uitzicht op de ravijnen.
De heuvel van Montescaglioso word al bewoond sinds de oudheid; vondsten op de omliggende hoogten bewijzen dat er handel gedreven werd met het Griekse Metapontum aan de Ionische kust. Na een Romeinse raakt de omgeving langzaam in verval, waarna in de vroege middeleeuwen een kern ontstaat bovenop een heuvel. In de 11e eeuw wordt hier de benedictijnse abdij van San Michele Arcangelo gesticht, waardoor het dorp en de omgeving verder ontwikkelen. Normandische heren uit het Huis Hauteville schenken gronden en rechten aan abdij. Waardoor er ruimte ontstaan voor verschillende ambachten en er kunnen markten worden georganiseerd. Ook als de macht van de abdij kleiner wordt blijft het dorp een belangrijke regionale functie vervullen. De afgelopen decennia zijn veel van de bezienswaardigheden in het dorp gerenoveerd, waardoor het historische deel van het Montescaglioso steeds aantrekkelijker wordt voor toeristen.
De kern van Montescaglioso ligt compact op de heuvelrand, met korte straten die uitkomen op Piazza del Popolo. De oude huizen zijn gebouwd in lokale steen en worden in de straten afgewisseld met palazzi uit de 18e en 19e eeuw;s. De belangrijkste winkels en openbare gebouwen zijn te vinden in de omgeving van de Corso Repubblica en straten er om heen. Op het hoogste punt van het dorp staat de abdij van San Michele Arcangelo en bijbehorende gebouwen. Het stratenpatroon is overzichtelijk, maar houdt rekening met het hoogteverschil. Tijdens een wandeling door het dorp zl behoorlijk wat trappen en andere hoogteverschillen moeten overbruggen.
Overnachten in Montescaglioso
In Montescaglioso zijn verschillende sfeervolle accommodaties die goed passen bij het historische karakter van het dorp. Wij sliepen tijdens ons verblijf inhet dorp in Foresteria dell’Abbazia dit ligt naast de abdij van San Michele Arcangelo en heeft ruime kamers met uitzicht op het Piazza del Popolo. La Volpe e la Stella by Podere Carriero is een elegante bed & breakfast net buiten het centrum, met verzorgde kamers, tuin en zwembad. In het hart van het dorp bevindt zich Il Borgo Ritrovato – Albergo Diffuso, waar gasten verblijven in gerenoveerde historische huizen verspreid door het oude centrum.
Benedictijnenklooster van San Michele Arcangelo
De abdij van San Michele Arcangelo komen we voor het eerste tegen in de 11e eeuw; de oudste delen van de kerk stammen uit de twaalfde eeuw. De kerk heeft een portaal en klokkentoren die gebouwd zijn in de Normandische periode. De abdij heeft een bijzondere dubbele kloostergang, wat redelijk uniek is voor deze omgeving. De abdij is voor de meeste bezoekers van het dorp het hoofddoel. Normaal gesproken bestaat een bezoek aan de abdij uit een wandeling door de kloostergangen, een bezoek aan de kerk en een kort bezoek aan de catacomben. Helaas kunnen we tijdens ons bezoek de kerk niet bezoeken, want die wordt net verbouwd.
We startten het bezoek met een wandeling langs verschillende educatieve ruimtes waar we meer te weten komen over het leven in een abdij en welke belangrijke rol het klooster speelde in het dagelijks leven in het dorp. Daarna wandelen we door de prachtige gedecoreerde kloostergangen om vervolgens via de oude trap naar de eerste verdieping te gaan. Hier komen we nog een paar prachtige fresco’s tegen en een ruimte die vol hangt met bladzijdes uit oude boeken. Dit zorgt samen met het binnenvallend licht voor een prachtig decor. We sluiten ons bezoek aan de abij af met een korte wandeling door de catacomben.
De Chiesa Madre dei Santi Pietro e Paolo staat centraal in de dorps, niet ver van het Piazza del Popolo en de abdij. Haar huidige vorm dateert uit de late 18e en vroege 19e eeuw, nadat de kerk deels was ingestort 1776. Het interieur heeft drie beuken, marmeren altaren en prachtig stucwerk in het koor en in de bogen. In de zijbeuken hangen vier doeken die worden toegeschreven aan Mattia Preti. Deze kerk is geen reden om het dorp te bezoeken, maar mocht je er toch zijn, dan is het een aardige stop.
De Porta Sant’Angelo is een historische stadspoort aan de noordzijde van het dorp. Als je door deze poort wandelt vanaf de Piazza del Popolo dan kom je uit bij twee lange lome trappen, die langs de rotswand naar de lager gelegen delen van het dorp en de olijfbomen. Vanaf dit punt heb je een van de mooiste uitzichten over de omgeving van Montescaglioso.
Piazza del Popolo is een rechthoekig plein in het hart van Montescaglioso. Prominent midden op het plein staat een groot monument voor slachtoffers van de verschillende oorlogen waarbij verschillende dorpsbewoners om het leven kwamen. Aan het plein vind je ook de ingang van de abdij. Dit plein was ook het uitzicht wat we hebben vanuit onze B&B Foresteria dell’Abbazia.
