Waar andere dorpen in de omgeving soms druk bezocht worden door toeristen, behoudt Montclus een serene, haast mystieke sfeer. Het dorp is een absolute aanrader voor wie houdt van middeleeuwse authenticiteit, rust en een adembenemend natuurlijk decor.
Montclus draagt het prestigieuze label Les Plus Beaux Villages de France. Wie Montclus bezoekt, komt niet voor uitgebreide voorzieningen, drukke terrassen of winkelstraten. Je komt hier voor de rust, de oude stenen, de ligging boven de rivier en het gevoel dat het dorp zijn oorspronkelijke karakter goed heeft weten te bewaren. Montclus is een fijne tegenhanger van drukkere plekken in de Gard, zoals La Roque-sur-Cèze. Waar het daar in de zomer behoorlijk druk kan zijn, nodigt Montclus vooral uit tot rustig rondwandelen.
Het dorp is gebouwd op een rotsachtige hoogte bij een bocht in de Cèze. De huizen zijn opgetrokken uit de lichte kalksteen die je vaker ziet in dit deel van Zuid-Frankrijk. In de zon krijgen de gevels een warme kleur, waardoor het dorp mooi opgaat in het landschap. Smalle straatjes, trappen, poorten en overdekte doorgangen bepalen het beeld. Vooral die passages geven Montclus een bijzonder karakter. Je dwaalt er gemakkelijk doorheen zonder precies te weten waar je uitkomt.
Montclus is geen dorp van grote gebaren. De schoonheid zit vooral in de samenhang. De oude huizen, het kasteel, de kerk, de rustige pleintjes en de uitzichten over het dal vormen samen een sterk geheel. Vanaf verschillende plekken kijk je uit over de Cèze en het omliggende landschap. Beneden stroomt de rivier traag langs het dorp, terwijl boven de oude dorpskern tegen de rotsen lijkt te leunen.
De geschiedenis van Montclus is nog altijd zichtbaar, zonder dat het dorp aanvoelt als een museum. In de middeleeuwen groeide het dorp rond een versterkte plek boven de rivier. De resten van het kasteel en de vierkante donjon herinneren aan die periode. Ook de kerk, de oude straatjes en namen als Rue du Couvent verwijzen naar het religieuze verleden van Montclus. Later speelden landbouw, wijnbouw en de teelt van zijderupsen een belangrijke rol in het leven van het dorp.
In de 19e en 20e eeuw raakte Montclus, net als veel kleine dorpen in deze streek, deels ontvolkt. Oude huizen kwamen leeg te staan en landbouwterrassen werden verlaten. Inmiddels is veel gerestaureerd en wordt het dorp weer bewoond. Dat herstel is zorgvuldig gebeurd. Montclus heeft daardoor zijn stille karakter behouden en voelt nog steeds als een echt dorp, niet als een decor.
Een bezoek aan Montclus vraagt niet om een strak programma. Wandel door de steegjes, kijk naar de oude gevels, loop naar het kasteel en zoek een plekje met uitzicht over de Cèze. De Pont du Moulin, de brug uit de 19e eeuw, geeft een mooi beeld van de ligging van het dorp aan de rivier. Ook de kleine pleinen en doorgangen zijn de moeite waard, juist omdat ze niet groots of druk zijn.
Montclus laat zich goed combineren met andere mooie dorpen in de Gard, zoals La Roque-sur-Cèze, Aiguèze en Lussan.
