Saint‑Bertrand‑de‑Comminges behoort tot Les Plus Beaux Villages de France en ligt hoog op een rotsachtige heuvel in de Franse Hautes‑Pyrénées, met uitzicht over het dal van de rivier de Garonne en het landschap van Comminges.
Saint‑Bertrand‑de‑Comminges begon als de Romeinse nederzetting Lugdunum Convenarum, op het lagergelegen deel rondom de heuvel waar het dorp nu te vinden is. In de vroege middeleeuwen werd het Romeinse dorp verlaten. Pas in de 11e eeuw werd onder leiding van bisschop Bertrand de l’Isle (heilig verklaard in de 13e eeuw) een nieuw dorp gesticht. Dit startte met de romaanse kathedraal die werd gebouwd. Waarnaar de plaats uitgroeide uit tot spiritueel en bestuurlijk centrum van het graafschap Comminges.
Het dorp zelf heeft zijn middeleeuwse structuur grotendeels behouden. Smalle straatjes slingeren tussen huizen van lokale kalksteen, vaak met houten luiken en smalle doorgangen. Vanaf de parkeerplek buiten de oude stadspoort wandel je omhoog via trappen en een stadspoort. Onderweg naar boven kom je de restanten van de oude stadsmuren tegen. Eenmaal door de stadpoort lijkt het alsof de tijd heeft stilgestaan. De schattige oude huizen met kleine binnentuinen zijn door de eeuwen heen nauwelijks veranderd. Hoe dichter je bij de kerk komt hoe “toeristischer” het dorp wordt. Je vindt er enkele winkels, waar lokale specialiteiten worden verkocht en een paar restaurants en bars.
Saint-Bertrand-de-Comminges
In Saint-Bertrand-de-Comminges kun je overnachten bij Hôtel Candide, midden in het historische dorp, met eigen restaurant en terras. In het dorp zelf vind je ook de kleinschalige B&B Chez Anne et Christian. Zelf sliepen we tijdens ons verblijf in de regio bij chambre et table d’hôtes La Grande Ourse, waar we sliepen in een prachtige kamer, in een eeuwenoud huis. In de ochtend werden we getrakteerd op een uitgebreid ontbijt.
De imposante kathedraal Notre‑Dame de Saint‑Bertrand domineert het dorp. Het gebouw combineert romaanse, gotische en renaissancestijlen. Het schip en de crypte stammen uit de vroege 12e eeuw, de gotische koorzone werd vanaf 1307 gebouwd onder paus Clément V (van Comminges), en de houten koorstallen en het orgel uit de 16e eeuw vormen één van de meest indrukwekkende renaissancestukken in Frankrijk. Het klooster en de galerijen van de kathedraal zijn minstens zo bijzonder. In de trapeziumvormige kloostergalerij vind je tientallen grafstenen en inscripties, waarvan de noordgalerij met grafmonumenten uniek is in Europa vanwege de dichtheid. De galerijen bieden uitzicht over het dorp en de vallei eronder. Om dit deel van de kantedraal te kunnen bezoeken moet je een entreekaartje kopen. De andere delen van de kathedraal kunnen wel gratis bezocht worden. Na en bezoek aan de kerk lopen we linksom de kerk het dorp uit, daar worden we eerst getrakteerd op een mooi uitzicht over het dorp en omgeving en lopen dan via een smalle gang naar de lagergelegen delen van het dorp. Uiteindelijk verlaten we het dorp via de andere poort en lopen over de flanken van de heuvel terug richting de auto.
Onder aan de heuvel, in de vlakte, liggen de uitgebreide ruïnes van Lugdunum Convenarum: een Romeins forum, thermen, theater en aquaduct. In het bijbehorende archeologisch museum kom je trofeeën, beeldhouwwerken en marmeren reliëfs tegen, die het voormalige belang van de stad als Romeinse hoofdstad illustreren.
Basilique Saint‑Just de Valcabrère
Net buiten Saint‑Bertrand‑de‑Comminges staat de Basilique Saint‑Just de Valcabrère, gebouwd in de 12e eeuw op de plek van een voormalige Romeinse necropolis. Veel bouwmaterialen, zoals zuilen en kapitelen, zijn afkomstig uit antieke ruïnes in de omgeving, waardoor de basiliek een bijzonder historisch karakter heeft. Het gebouw is een goed bewaard voorbeeld van romaanse architectuur in Zuidwest‑Frankrijk en staat samen met de kathedraal van Saint‑Bertrand op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
