Ainhoa is een bastidedorp in het Franse Baskenland, vlak bij de Spaanse grens, op ongeveer twintig kilometer van Bayonne. Het dorp ligt in het departement Pyrénées-Atlantiques en is terug te vinden op de lijst van” Plus Beaux Villages de France” en behoort dus tot de mooiste dorpen van Frankrijk.
Ainhoa werd in de 13e eeuw gesticht als pleisterplaats voor pelgrims op weg naar Santiago de Compostela. In de 17e eeuw werd het dorp herbouwd in een rechte, symmetrische opzet, die vandaag nog steeds goed herkenbaar is. Die structuur en de typische Baskische bouwstijl maken van Ainhoa een van de best bewaarde dorpen in de regio.De hoofdstraat is breed en recht, geflankeerd door traditionele huizen in labourdin-stijl. Deze woningen hebben witgekalkte gevels, contrasterend rood of donkergroen houten vakwerk en vaak een overdekt balkon aan de voorzijde. De huizen dateren vooral uit de 17e en 18e eeuw en zijn vrijwel allemaal in goede staat. De symmetrie van het dorp en de eenheid in stijl geven Ainhoa zijn karakteristieke uitstraling.
Overnachten in Ainhoa
In Ainhoa zijn meerdere sfeervolle accommodaties te vinden. Hôtel Ithurria is een gerenommeerd adres met comfortabele kamers en een restaurant met regionale gastronomie. Ook Hôtel Argi Eder, iets buiten het centrum, is geliefd vanwege de rustige ligging en het zwembad. Voor wie de voorkeur geeft aan kleinschaligheid, zijn er bed & breakfasts in traditionele Baskische huizen, vaak met tuin en uitzicht op de heuvels.
Centraal in het dorp staat de Église Notre-Dame-de-l’Assomption. Deze kerk dateert uit de 13e eeuw, maar werd later verbouwd. Het interieur is typisch voor Baskische kerken, met houten galerijen aan drie zijden. Mannen zaten traditioneel op de verdiepingen, vrouwen en kinderen beneden. De kerk heeft een fraai caissonplafond, een verguld retabel en kleurrijk glas-in-lood. Tegenover de kerk ligt het fronton, een open veld waar het traditionele pelotaspel wordt gespeeld.
Net buiten het dorp, op een heuvel, staat de Chapelle Notre-Dame-de-l’Aubépine. De kapel is bereikbaar via een korte maar steile wandeling langs een calvarie. Volgens een lokale legende zou Maria hier zijn verschenen in een meidoornstruik. De kapel kijkt uit over het dal van de Nive en biedt uitzicht tot aan de Spaanse grens.
De omgeving van Ainhoa is groen en heuvelachtig. Het dorp ligt aan de rand van beboste hellingen en landbouwgronden. In het verleden werd er onder andere ijzeroer gewonnen, maar tegenwoordig is landbouw de belangrijkste bron van inkomsten. Er worden producten als schapenkaas, piment d’Espelette en cider gemaakt. Toerisme speelt eveneens een grote rol, al is het niet zo groot als in andere dorpen.
Het dorp telt ongeveer 650 inwoners. In het centrum zijn enkele winkels en ambachtelijke ateliers gevestigd, waar lokale producten en handwerk worden verkocht. In de cafés en restaurants aan de hoofdstraat worden Baskische gerechten geserveerd. Tijdens religieuze feestdagen vinden processies plaats, zoals de jaarlijkse tocht naar de kapel op Pinkstermaandag. In en rond het dorp zijn diverse wandelroutes uitgezet. De paden leiden door bossen, langs beken en naar uitzichtpunten. De directe omgeving maakt deel uit van Natura 2000-gebied, met beschermde flora en fauna. Een opvallend detail is het lavoir, de oude overdekte wasplaats van het dorp, waar pelgrims en dorpelingen vroeger hun kleren wasten.
