Hirschberg is een dorp in de gemeente Warstein, in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen. Het ligt op circa zeven kilometer ten westen van Warstein, in het natuurpark Arnsberger Wald op de noordelijke rand van het Sauerland. In en rond het dorp vind je de monumentale Sint-Christoffelkerk en een jachtmuseum.
Verder vind je er een Naturpark-Portal in het oude raadhuis en een monument op de voormalige executieplaats aan de bosrand. Op korte afstand liggen de Bilsteinhöhle en het Wildpark Bilsteintal. Het dorp werd voor het eerst vermeld in de veertiende eeuw, toen het stadsrechten kreeg. Hirschberg heeft zich echter nooit tot een echte stad ontwikkeld. Het bleef een kleine, op zichzelf staande gemeenschap in de bossen van het Sauerland, eeuwenlang afhankelijk van landbouw, bosbouw en kleinschalige nijverheid. Tot aan de gemeentelijke herindeling van 1975 was Hirschberg een zelfstandige gemeente; daarna werd het onderdeel van de gemeente Warstein.
Overnachten in Hirschberg
De meest voor de hand liggende keuze in Hirschberg is Landhotel & Gasthof Cramer aan de Prinzenstraße, midden in het dorp. Het driesterrenhotel is gevestigd in een monumentaal vakwerkhuis uit 1788 en biedt 28 kamers in landhuisstijl, een restaurant met regionale keuken en een gezellige Bierstube. Het gebouw staat op de monumentenlijst en ademt meer dan tweehonderd jaar Sauerlandse gastvrijheid. In het naburige Warstein is het Gästehaus Warsteiner Welt een prima alternatief voor wie de regio wat langer wil verkennen.
Een duister hoofdstuk uit de plaatselijke geschiedenis speelde zich af aan het einde van de zestiende en in de eerste helft van de zeventiende eeuw. Hirschberg was in die periode berucht vanwege heksenprocessen. De beruchte heksenvervolger Heinrich von Schultheiß leidde vanaf 1616 de processen, waartegen de plaatselijke pastoor Michael Stappert tevergeefs protesteerde. Tientallen mensen werden veroordeeld en ter dood gebracht. Rond 2011 zijn de slachtoffers officieel gerehabiliteerd. Op de voormalige executieplaats aan de bosrand staat een monument dat herinnert aan deze periode.
De dorpskern van Hirschberg is compact en staat bekend om zijn vakwerkhuizen in de typische Sauerlandse stijl. Het belangrijkste monument is de Sint-Christoffelkerk aan de Böckelmannstraße. De kerk werd oorspronkelijk gebouwd in de dertiende eeuw door de graven van Arnsberg. Het koor en de oostelijke travee dateren nog uit die periode. In het midden van de zeventiende eeuw werd het koor verbouwd in barokstijl, en het opvallende barokke zuidportaal met pilaaromlijsting en ovaal venster dateert uit 1708. Halverwege de jaren vijftig van de twintigste eeuw werd de kerk uitgebreid naar plannen van architect Heinrich Stiegemann, waarbij de verhoudingen van de middeleeuwse voorganger als uitgangspunt dienden. In de kerk bevindt zich ook het Hubertusaltaar, dat oorspronkelijk afkomstig is uit de kapel van het voormalige kasteel Hirschberg, dat in 1801 werd afgebroken. Het kasteel zelf is verdwenen, maar het altaar is een tastbare herinnering aan de bestuurlijke geschiedenis van het dorp.
In het oude raadhuis aan de Kurfürstenstraße is het Naturpark-Portal gevestigd, een informatiepunt voor het natuurpark Arnsberger Wald. Hier is informatie beschikbaar over wandel- en fietsroutes in de omgeving en is een kleine tentoonstelling te vinden over de dieren van het Arnsberger Wald. Het gebouw is tevens een goed vertrekpunt voor tochten door de omgeving. Daarnaast is in Hirschberg een jachtmuseum gevestigd, een van de kleinere maar opvallende musea binnen de gemeente Warstein.
Hirschberg is een uitstekend vertrekpunt voor wandelingen door het Sauerland. De rondwandeling vanuit het dorp is 6,4 kilometer lang en loopt deels over de Sauerland-Waldroute. Onderweg kom je langs de Kohlenmeiler, een historische houtskoolberg in het bos, een overblijfsel van de vroegere houtskoolproductie die voor de ijzerverwerkende industrie in de regio essentieel was. Op 3,5 kilometer ten oosten van het dorp ligt de Bilsteinhöhle, een druipsteengrot die al in de middeleeuwen bewoond was, en het aangrenzende Wildpark Bilsteintal, waar damherten, wilde zwijnen en andere dieren vrij rondlopen. De Warsteiner Brouwerij in Warstein, een van de grootste brouwerijen van Duitsland, is op korte afstand bereikbaar en biedt rondleidingen aan.
