Oberkirchen is een dorp in de gemeente Schmallenberg in de Hochsauerlandkreis in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, gelegen in het Lennedal aan de voet van het Rothaargebergte op een hoogte van circa 450 meter.
Het dorp telt circa 780 inwoners en behoort tot de gemeente Schmallenberg, die met 83 stadsdelen en gehuchten de grootste plattelandsgemeente van Noordrijn-Westfalen is. Oberkirchen is bekroond in de nationale wedstrijd Ons dorp moet mooier worden. In en rond Oberkirchen vind je de barokke Sint-Gertrudiskerk uit 1666, de voormalige rechtplaats De Pütte, de galgenplaats, de Kunstschmiede Schütte in de voormalige Schwarze Fabrik en het vertrekpunt van de Rothaarsteig en de WaldSkulpturenWeg.
De eerste schriftelijke vermelding van Oberkirchen dateert van 12 juli 1244. In de middeleeuwen ontwikkelde het dorp zich als zetel van de patrimoniaalrechtbank van het bovenste Lennedal, met het recht om vonnissen op leven en dood te vellen. De rechtszittingen vonden plaats op de Pütte, de rechtplaats aan de rand van het dorp; bij doodsvonnissen trok de stoet vervolgens naar de Galgenstätte, de galgenplaats net buiten de bebouwde kom. Dat recht gold van 1594 tot het begin van de negentiende eeuw. In de periode van 1595 tot 1685 stierven in Oberkirchen 75 mensen als gevolg van heksenprocessen; alleen al in 1630 werden 75 mensen terechtgesteld. Tot de slachtoffers behoorde de negenjarige Christine Teipel. Bovenop het wapen van de familie Von Fürstenberg, dat nog altijd te zien is boven het zuidportaal van de kerk, is de macht zichtbaar die zij als patrimoniaalrechter in het dorp bezaten. Ferdinand von Fürstenberg gaf in 1663 opdracht tot de bouw van de huidige kerk. Tot de gemeentelijke herindeling van 1975 was Oberkirchen een zelfstandige gemeente; daarna werd het bij Schmallenberg gevoegd.
Overnachten in Oberkirchen
De bekendste optie in het dorp is Landhotel Gasthof Schütte, een viersterrenfamiliehotel in het hart van Oberkirchen met een restaurant, wellnessruimte, skibusaansluiting en rechtstreekse toegang tot de wandelroutes. Naast het hotel ligt het appartement Feldmann-Schütte, een studio met gratis wifi en parkeren, hoog gewaardeerd om de inrichting en de rustige ligging. Pension und Ferienwohnung Schütte is een guesthouse met tuin, terras en barbecuemogelijkheden, op loopafstand van de kerk en de wandelroutes.
De dorpskern van Oberkirchen bestaat uit een aaneenschakeling van liefdevol gerestaureerde vakwerkhuizen met leisteenbekleding, een typische bouwstijl voor het Sauerland. De Sint-Gertrudiskerk werd gebouwd in vroege barokstijl en gewijd in 1666, in opdracht van Fürstbisschop Ferdinand von Fürstenberg. De kerk verving een ouder, sterk bouwvallig geworden gebouw op dezelfde plek. Het interieur bevat een hoogaltaar uit 1668, een kansel uit 1673, biechtstoelen in rococostijl uit 1705 en een orgel gebouwd door Johann Heinrich Kleine tussen 1736 en 1739. De zwaarste van de vier klokken in de toren weegt 800 kilogram. Rond de kerk lag tot 1832 een kerkhof. Op de wandelkaarten van de omgeving zijn de namen Pütte en Galgenstätte nog altijd terug te vinden als herinnering aan de rechtsgeschiedenis van het dorp.
Aan de rand van het dorp, richting het gehucht Inderlenne, staat de voormalige Schwarze Fabrik. In 1878 begon men hier met de verwerking van houtskool uit de omringende bossen tot kolenpoeder, briketten en grillhoutskool. De donkere kleur van het fabrieksgebouw gaf de locatie haar naam. Sinds 1974 is het gebouw in gebruik als Kunstschmiede Schütte, een kunstsmederij waar brons, koper en smeedijzer worden bewerkt tot sculpturen en sierwerken; in de zomer is er een aangrenzend smidscafé open voor wandelaars.
Oberkirchen is een uitstekend vertrekpunt voor wandelingen in het Rothaargebergte. De Rothaarsteig, de bekendste langeafstandswandelroute van het Sauerland, loopt vlak langs het dorp. Ook de WaldSkulpturenWeg, een kunstroute van 23 kilometer met elf monumentale sculpturen in het bos tussen Schmallenberg en Bad Berleburg, vertrekt vanuit Oberkirchen. Via wandelroute O4 is de Wilzenberg bereikbaar met zijn uitkijktoren, gebouwd in hetzelfde jaar als de Eiffeltoren in Parijs.
