Willemstad is een oude vestingstad aan het Volkerak en het Hollands Diep. De stad is hier in de 16de eeuw ontstaan na de inpoldering. Het kreeg als eerste de naam Ruigenhil mee, maar na de dood van Willem van Oranje werd de naam veranderd in Willemstad.
In deze periode werden er tal van bouwwerken aan de stad toegevoegd, zoals het Mauritshuis en de Koepelkerk. In deze tijd werden ook de vestingwerken van Willemstad gebouwd. Het Mauritshuis heeft, totdat Willemstad bij de gemeente Moerdijk werd toegevoegd, dienstgedaan als stadhuis. Willemstad bestaat uit twee delen: het oude historische centrum en ten noordoosten hiervan het nieuwere gedeelte buiten de vestingwerken.
Tegenwoordig is Willemstad een populaire toeristische attractie. Ieder jaar komen er veel toeristen naar de stad om de prachtige oude binnenstad te bewonderen. Iedere zondag tijdens de zomermaanden kan men hier een stadwandeling met een gids maken. Een gedeelte van het oude centrum is autovrij. In de oude binnenstad bevindt zich een populaire haven waar 240 ligplaatsen zijn. Vanuit Willemstad kan men via de Volkeraksluizen naar Zeeland varen of via het Haringvliet naar de Noordzee. Ook op het land is hier van alles te doen; zo liggen er net buiten het dorp twee campings waar tal van activiteiten worden georganiseerd.
De vesting van Willemstad heeft nog altijd de vorm van een zevenpuntige ster. Rond het centrum liggen wallen, bastions, grachten en oude poorten die herinneren aan de militaire functie van de stad. Vanaf de vestingwallen kijk je uit over het water, de haven en het omliggende polderland. Binnen de vesting liggen de straten in een strak patroon rond de Voorstraat en de Koepelkerk, die aan het einde van de zestiende eeuw werd gebouwd als een van de eerste protestantse kerkgebouwen in Nederland. Ook het voormalige arsenaal, de d’Orangemolen en verschillende oude gevels laten zien dat Willemstad lange tijd een strategische plaats was aan de rand van Brabant.
Door de ligging aan het water heeft Willemstad nog steeds een duidelijk maritiem karakter. De jachthaven ligt direct tegen het oude centrum aan, waardoor boten, terrassen en historische panden dicht bij elkaar liggen. Vanaf de kades is goed te zien hoe belangrijk de verbinding met het Hollands Diep en het Volkerak altijd is geweest. In de omgeving liggen bovendien de Volkeraksluizen, een van de grootste binnenvaartsluizen van Europa. Vanaf de vestingwallen kijk je uit over de jachthaven, de bastions, de grachten en het open polderland buiten de vesting.
