Het in het zuiden van Stiermarken gelegen Gamlitz lijkt in het eerste gezicht op de vele andere dorpen die je in deze Oostenrijkse deelstaat ziet. De kracht van Gamlitz zit hem in de ligging aan de Südsteirische Weinstraße.
De Südsteirische Weinstraße loopt van Spielfeld/Ehrenhausen via Ratsch en Gamlitz tot Leutschach en is de oudste en waarschijnlijk mooiste wijnroute van Oostenrijk. In het geval van Gamlitz is vooral de reis er naartoe zeer de moeite waard. Hier zie je uitgestrekte wijngaarden en rijdt hier bijna van het ene wijnhuis naar de andere, met op z’n tijd typisch Stiermarkse ‘Buschenschanken’ ertussen, waar je lokale wijnen en andere streekspecialiteiten kunt proeven. Gamlitz zelf is een charmant dorp dat de onmiskenbaar typisch Oostenrijkse uitstraling heeft. Het dorp lijkt bijna een blauwdruk van hoe een schattig dorp er in deze streek uit moet zien. Alle elementen zijn aanwezig: een middeleeuwse kerk, leuke winkels met streekproducten en een aantal gezellige horecazaken waar je vooral heerlijke lokale gerechten kunt proeven.
De parochiekerk van Gamlitz, gewijd aan de heiligen Petrus en Paulus, is een kerk met een rijke geschiedenis en een mix van bouwstijlen. De oudste delen stammen uit de 12e eeuw, maar de kerk is in de loop van de eeuwen diverse keren verbouwd en uitgebreid. De kerk is oorspronkelijk gebouwd in romaanse stijl rond het jaar 1120. Daarvan is nog een gedeelte van het schip (het middendeel van de kerk) met een halfronde apsis bewaard gebleven. In de 15e eeuw werd het gebouw uitgebreid in gotische stijl, met een nieuw koor en ribgewelven. Deze zijn later deels vervangen door zogenaamde “boheemse kappen” (een type gewelf). In de 19e eeuw kreeg de kerk een neobarokke binneninrichting, onder andere met een nieuwe altaarstructuur en versieringen.
Aan de rand van het centrum van Gamlitz ligt het charmante Slot Gamlitz, een voormalig edelmanshuis dat tegenwoordig vooral bekendstaat als sfeervol wijnkasteel en evenementenlocatie. Het slot werd in de 17e eeuw gebouwd en is sindsdien nauw verbonden met de wijnbouwtraditie van de regio Zuid-Stiermarken. De ligging – tussen glooiende wijngaarden en met uitzicht op het dorp – maakt het tot een van de meest fotogenieke plekken van Gamlitz.
Wat het slot bijzonder maakt, is dat het nog altijd in particuliere handen is en actief wordt gebruikt. Je kunt er overnachten in stijlvol ingerichte kamers, deelnemen aan wijnproeverijen of een rondleiding volgen door de historische wijnkelders. In de voormalige binnenplaats bevindt zich nu een gezellig restaurant met een groot terras, waar streekgerechten worden geserveerd in een sfeervolle setting. Daarnaast fungeert het slot als locatie voor bruiloften, kleinschalige concerten en kunsttentoonstellingen. Vooral in de herfst, tijdens de oogsttijd (de ‘Sturmzeit’), is het slot een levendige plek waar lokale tradities en gastvrijheid samenkomen.
