Friesland

Nederland

De Elfstedentocht, Douwe Egberts en de Doutzen Kroes. Dat zijn voor veel Nederlanders bekende elementen uit de Nederlandse provincie Friesland. Ook het feit dat de Friezen hun eigen taal hebben die als officiële bestuurstaal geldt binnen de provincie geldt is bij velen bekend. Dat Friesland enorm veel prachtige dorpen telt weet echter niet iedereen. Als je voor de site mooistedorpjes.nl naar Friesland reist om een selectie te maken van de mooiste dorpen van deze noordelijke provincie dan heb je het zwaar. Niet omdat het lastig is om prachtige pareltjes te vinden, maar juist omdat je een aantal dorpen af moet laten vallen die waarschijnlijk wel een plekje op de site verdiend hadden als ze in een andere provincie gelegen zouden hebben.

Mocht je van fietsen houden dan zouden we aan willen raden om de alternatieve elfstedentocht per fiets te doen. Binnen een tocht van maar liefst 200 tot 250 kilometer passeer je verschillende prachtige Friese dorpen en steden. Je hoeft die afstand natuurlijk niet op één dag af te leggen. Wil je echt iets van de prachtige Friese cultuur meekrijgen dan zou je zo’n tocht over minstens vijf of zes dagen uit moeten smeren.

Balk

Het Friese dorp Balk behoort sinds 2014 tot de gemeente ‘De Friese Meren’. Balk ligt in het zuidoosten van de Provincie Friesland, niet ver van het IJsselmeer. De gemeente De Friese Meren, is wat oppervlakte betreft een van de grootste van Friesland.

Balk zelf heeft nog geen vierduizend inwoners en een rijke geschiedenis, vooral door de boterhandel, waardoor het dorp in de loop der eeuwen veel monumentale gebouwen heeft gekregen op haar grondgebied. Het plaatsje dat het predicaat ‘beschermd dorpsgezicht’ draagt mag dan ook zeker niet ontbreken op onze website van mooiste dorpjes.
Naast de prachtige oude dorpskern is ook de omgeving van Balk geliefd. De ligging tussen de verschillende Friese meren maken van Balk een uitstekend uitvalsbasis voor bijvoorbeeld watersporters en mensen die er graag te voet of op de fiets op uittrekken om te genieten van het unieke Friese landschap.

» meer over Balk

Bolsward

In het westen van de provincie Friesland ligt het plaatsje Bolsward. Het stadje maakt sinds 2011 deel uit van de gemeente Súdwest-Fryslân. Deze gemeente is wat oppervlakte de grootse van Friesland en Nederland, maar telt nog geen 90.000 inwoners.

Hoewel Bolsward volgens de letteren der wet een stad is, vinden wij toch dat het stadje een dorpse uitstraling heeft en met net 10.000 inwoners en vanwege het prachtige aanzicht niet mag ontbreken op deze website. De oudste gebouwen in Bolsward dateren dan ook uit de dertiende eeuw en door al de jaren heen heeft het stadje een boeiende geschiedenis gehad. Dit alles heeft geresulteerd in een prachtige oude kern met al even mooie gebouwen die je een verhaal vertellen over enkele eeuwen uit de geschiedenis van Bolsward. Ook de contreien van het plaatsje, zoals de Friese meren en het IJsselmeer maken niet alleen Bolsward zelf, maar ook de directe omgeving zeer leuk om te bezoeken.

» meer over Bolsward

Burgwerd

Burgwerd maakt deel uit van Nederlands grootste gemeente, Súdwest-Fryslân. De oppervlakte van deze gemeente is ruim 380 vierkante kilometer, maar telt nog geen 90.000 inwoners. Het dorpje ligt net iets boven Bolsward.

Het dorpje ligt aan de Bolswardertrekvaart en is ontstaan op een terp. Burgwerd voldoet met zekerheid aan het beeld dat wij hebben bij een dorpje. Zo telt het dorp slechts 350 inwoners en bovendien doet de oude kern authentiek aan geeft je het gevoel in een Fries dorpje te zijn. Genoeg redenen om Burgwerd hier op deze website te vermelden. Het dorpje heeft een prachtige landelijke ligging en wordt gescheiden door de Bolswardertrekvaart. Deze waterweg zorgt ervoor dat Burgwerd een mooi dorpsaanzicht heeft met een aantal historische en monumentale gebouwen. Ook de landelijke Friese omgeving is zeker niet los te koppelen van de uitstraling van het dorp.

» meer over Burgwerd

Dokkum

Door Dokkum op mooistedorpjes.nl te plaatsen schoppen we mogelijk wat mensen tegen de schenen die menen dat dit ongeveer dertienduizend inwoners tellende plaatsje een stad in plaats van een dorp is.

Dokkum behoort tot de meest noordelijke plaatsen van de provincie Friesland. Het plaatsje vierde in 2004 haar 1250-jarige bestaan. Het was toen ook 1250 jaar geleden dat Angelsaksische missionaris Bonifatius hier door middel van stokslagen is gedood. Dat was tijdens zijn laatste missie naar Friesland, toen nog een keer een bijna kansloze poging deed om de Friezen tot het Christendom te bekeren. Bonifatius werd hier in het jaar 754 samen met zijn 52 metgezellen gedood door een groep gewapende Friezen. Bonifatius is een bekend figuur binnen de Nederlandse geschiedenis. Vrijwel iedereen die in Nederland naar school is geweest zal bij de naam Bonifatius zich herinneren dat ze ooit iets over hem geleerd hebben. De details zijn vaak wel vergeten.

» meer over Dokkum

Harlingen

Friezen vinden Harlingen een stad, maar wij vinden het vanwege de grootte een dorp en zonder enige vorm van twijfel een mooi, authentiek en gezellig dorp dat het bezoeken waard is.

Op het moment dat wij Harlingen bezoeken telt het Friese plaatsje om en nabij de vijftienduizend inwoners. Als je kijkt naar inwoneraantal, grootte van de plaats en voorzieningen dan is dit zo’n typisch geval van ‘te groot voor servet en te klein voor tafellaken’. Hoewel zowel wikipedia als de VVV van Harlingen het hebben over een stad, acht ik Harlingen net klein genoeg om deze prachtige havenplaats op www.mooistedorpjes.nl te mogen plaatsen.

De aan de Waddenzee gelegen havens van Harlingen vormen de belangrijkste reden om Harlingen te bezoeken. Van hieraf kun je de veerboot nemen naar Terschelling en Vlieland. Deze Waddeneilanden bereik je met de normale veerdienst in ongeveer anderhalf tot twee uur. Met de sneldienst kun je de oversteek in ongeveer drie kwartier afleggen. De havens van Harlingen zijn ook populair voor de pleziervaart. Menig bezitter van een jacht of andere plezierboot doet Harlingen aan als de Friese kust bezocht wordt.

» meer over Harlingen

Hindeloopen

Het plaatsje Hindeloopen maakt deel uit van de Friese gemeente Súdwest-Fryslân. Hindeloopen grenst direct aan de het IJsselmeer. Het is één van de kleinste stadjes van Nederland, maar maakt deel uit van de grootste gemeente van het land.

Hoewel Hindeloopen volgens de vroegere letteren van de wet geen dorp is, aangezien het stadsrechten heeft verkregen, zijn wij van mening dat het plaatsje zeker niet mak missen op onze website van mooiste dorpjes. Zo telt het stadje nog geen duizend inwoners en bovendien heeft het door haar ligging aan de Zuiderzee een belangrijke positie ingenomen in de loop van de geschiedenis.  Dit resulteert in tal van bezienswaardigheden en een authentieke stadskern. Vanaf 1650 kende het stadje bijna 150 jaar lang een grote periode van bloei, iets wat terugziet in Hindeloopen. Naast de vele mooie bebouwingen die je veel vertellen over de rijke geschiedenis heeft is het stadje ook een thuis voor immaterieel erfgoed.

» meer over Hindeloopen

Hollum

Hollum is één van de vier dorpen die gelegen is op het Friese Waddeneiland Ameland. Dit meest westelijk op Ameland gelegen dorp is een goed voorbeeld van hoe het leven op dit Waddeneiland is.

Om in Hollum te komen moet je met de veerboot de oversteek door de Waddenzee maken. Deze veerboot vertrekt meerdere dagen in de week vanaf de pier ter hoogte van het Friese dorp Holwerd richting de Amelandse pier die net ten zuiden van het dorp Nes gelegen is. De vier dorpen op Ameland liggen op één lijn. Hollum is daarvan de meest westelijke. Dan volgen Ballum, Nes en Buren. Voor onze website bezochten we alle dorpen en kozen Hollum als mooiste. Het verschil met Ballum is dat het wat groter en gevarieerder is. Nes is naar onze mening even mooi, maar zeker in de zomermaanden ook aanzienlijk drukker met toeristen waardoor het oorspronkelijke karakter soms wat bedolven raakt onder het toerisme. Dat komt vooral omdat Nes  op loopafstand van de plek ligt waar de veerboot aanmeert.

» meer over Hollum

Joure

Joure is een oud dorpje in het zuidelijke deel van de provincie Friesland. Joure is de hoofdplaats van de gemeente De Fryske Marren waar ook dorpen als Bakhuizen, Sloten, Lemmer en Rottum deel van uitmaken

Joure is ontstaan bovenop een zandrug naast het naast het dorp Westermeer. In de vorige eeuw werd Westermeer onderdeel van het dorp Joure. De middeleeuwse kerktoren van Westermeer is nog steeds goed zichtbaar in het straatbeeld van Joure. Joure niet lang na het ontstaan uit tot een groot dorp dat al in 1466 het recht op een weekmarkt kreeg. Later verwierf het ook het recht op het hebben van een jaarmarkt. Deze markt wordt al sinds 1482 jaarlijks in het dorp gehouden op de vierde donderdag van september.

» meer over Joure

Lemmer

Lemmer is een prachtig dorp in het zuidwestelijke deel van Friesland het dorp ligt in de gemeente Fryske Marren. Lemmer is één van de populairste watersportplaatsen in Friesland dit door zijn ligging aan de Friese meren en aan het IJsselmeer.

Lemmer is een oud dorp dat al in de dertiende eeuw wordt genoemd in de geschiedenisboekjes. Indertijd had men het nog over Lenna. Door de ligging van Lemmer aan de voormalige Zuiderzee groeide het dorp als snel uit tot een belangrijke handelspost maar was ook kwetsbaar. Het dorp is in de loop der eeuwen meerdere malen in Hollandse handen geweest. Het dorp is tevens in handen geweest van de Bourgondiers, de Spanjaarden en de Engelsen. Later werd Lemmer één van de belangrijkste vissersdorpen van Nederland. Het dorp had een vloot van bijna 150 vissersboten. Met de komst van de afsluitdijk kwam hier een einde aan.

» meer over Lemmer

Sloten

Sloten is van oorsprong een middeleeuwse vestingstad in Friesland. Door de grootte en het inwonersaantal van nog geen duizend zielen is het volgens hedendaagse begrippen een dorp, maar dan wel meteen één van de mooiste dorpen van Friesland.

De geschiedenis van Sloten voert terug naar de dertiende eeuw, toen de familie Van Harinxma thoe Sloten hier een stenen nederzetting wegzette. De reden was dat deze plek strategisch goed gelegen was op de handelsroute van Bentheim naar Stavoren. Van de oorspronkelijke nederzetting, de stins, kun je tegenwoordig niets meer zien in Sloten. Wel zie je de duidelijke contouren en veel panden terug die in de eeuwen daarna gebouwd zijn rondom de waterweg “it djip”. Langs deze waterweg kun je genieten van een groot aantal grachtenpanden. Deze zijn tegenwoordig onderdeel van de Beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland.

» meer over Sloten

Stavoren

In de Friese gemeente Súdwest-Fryslân, de wat oppervlak betreft grootste gemeente van Nederland, ligt Stavoren.  Deze voormalige Hanzestad was een belangrijke haven aan de Zuiderzee en behoort tot de Friese elf steden waar de tocht der tochten doorkomt.

Voor Stavoren geldt dat het stadsrechten bezat. Toch heeft het plaatsje met amper drieduizend inwoners en een authentieke kleine stadskern veel elementen die het rechtvaardigen om Stavoren op te nemen in onze lijst van mooiste dorpjes. De lange geschiedenis en de ligging aan de oude Zuiderzee hebben ervoor gezorgd dat er tegenwoordig veel monumentale panden in Stavoren te vinden zijn. Er zijn nog tal van sporen terug te vinden van de rijkdom en de importantie die het stadje ooit had. Daarnaast is ook de directe omgeving van fiets- en wandelpaden en natuurlijk de ligging aan het IJsselmeer een reden om Stavoren te bezoeken.

» meer over Stavoren

Woudsend

Woudsend is een klein dorpje in het zuidelijke deel van Friesland in de gemeente Súdwest-Fryslân. Woudsend staat bekend als een watersportdorp. Woudsend ligt aan de route van de Elfstedentocht maar behoort niet tot de elf steden.

Woudsend heeft net als veel andere historische dorpen in Friesland een beschermd dorpsgezicht. Het dorp kenmerkt zich door de twee molens en de rivier de Ee die dwars door het dorp stroomt. Deze rivier heeft jarenlang in Woudsend voor een verkeerschaos gezorgd maar sinds de aanleg van een nieuwe rondweg is het stilstaande verkeer zo goed als verdwenen uit het dorpshart. Er zijn in het kleine dorp drie kerken te vinden; de Sint-Michaëlkerk, de Kamel en de Gereformeerde kerk. Deze laatste heeft zijn oorspronkelijke doel verloren en doet tegenwoordig dienst als woonhuis.

» meer over Woudsend